Gollegiella

Gollegiella - davviriikkalaš sámi giellabálkkašupmi - ásahuvvui sámi áššiid ministariin ja sámediggepresideanttain Norggas, Ruoŧas ja Suomas. Bálkkašupmi juhkojuvvo juohke nuppát jagi jagi 2004 rájis. Giellabálkkašumi ruhtasummi lea 12 500 evro. Giellabálkkašupmi juhkojuvvo njeallját geardde čakčat 2010 jahkásaš sámediggepresideanttaid ja sámeministariid čoahkkimis. Čoahkkin dollojuvvo Stockhoalmmas skábmamánus.

Ulbmil bálkkašumiin
Ulbmil giellabálkkašumiin lea ovddidit ja seailluhit sámi gielaid Norggas, Ruoŧas, Suomas ja Ruoššas. Veardidanjoavku nammada giellabálkkašumi vuoiti. Veardidanjoavkkus 2008-2011 leat Hanna Outakoski, Rosmari Huuva, Erkki Lumisalmi, Nora Bransfjell ja Nina Afanasjeva.

Evttot kandidáhta!
Ovttaskas olbmot, organisašuvnnat, institušuvnnat ja eiseváldit Norggas, Ruoŧas, Suomas ja Ruoššas sáhttet evttohit kandidáhtaid giellabálkkašupmái jagis 2010. Sádde sisa kandidáhtaevttohusa ja čálalaš čilgejumi ákkastallamiin 1-2 siidduin. Evttohus galgá boahtit sisa maŋemusat 1 beaivvi čakčamánus 2010.

Gii sáhttá oažžut bálkkašumi?
Giellabálkkašupmi juhkojuvvo ovttaskas olbmuide, organisašuvnnaide, servviide ja/dehe institušuvnnaide Norggas, Suomas, Ruoŧas ja Ruoššas geat leat bargan sámegiela ovdánemiin čálalaččat, njálmmalaččat dehe iežáládje. Buotlágán doaibmabijut ovddidandihte sámegiela váldojuvvojit vuhtii. Lea vejolaš juohkit bálkkašumi.

Oktavuohta veardidanjoavkkuin:

Brita Stina Sjaggo (veardidanjoavkku čálli)
Sámediggi
Boksa 90
SE-981 22 GIRON

tel: +46(0)70-33 99 575, fáksa +46 (0)980-780 31
sleađgaboasta: brita@sametinget.se

DUOGÁŠ

Sámegielaid birra
Lea rehkenastojuvvon ahte sullii 20 000 - 30 000 olbmo sámástit. Stuorimus sámegiella lea davvisámegiella mii ságastuvvo Norggas, Ruoŧas ja Suomas. Ruoŧas ja Norggas ságastuvvo maiddái orjješsámegiella upmisámegiella ja julevsámegiella. Suomas gávdno earret davvisámi maiddái anársámegiella ja nuorttalaš sámegiella. Ruoššas leat eanas ságasteaddjit gielddasámegielagat ja hui unnán olbmot ságastit daid eará sámegielaid. Sámegielat leat uhkiduvvon. Jagis 2008 jámii maŋemus áhkilsámegiela ságasteaddji Ruoššas. Mii dat lea mii láhppo go giella jápmá? Giella sisdoallá máŋggalágán jurddašanvuogi ja dadjanmálle. Giella govvida oaidninvuogi eallima ektui ja guoddá maddái kulturhistorjjálaš máhtu. Giella lea nu nannosit čadnon identitehtii ja gullevašvuhtii ahte ii dan mana molsut eret eará giela vuoste massin ja morrasa dovdduid haga. Gollegiella-bálkkašupmi lea ge ásahuvvon dan dihte ahte movttidahttit giela ealáskahttindoaimmaid.

Ovdalaš vuoitit

2004
Ella Holm Bull ja Anarâkielâ servi (anársámegiellasearvi) ožžo easka ásahuvvon davviriikkalaš sámegiellabálkkašumi Gollegiella jagis 2004. Ella Holm Bull (1929-2006) ražái eallinagi orjješsámegiela ovddidemiin. Su ulbmil leai ahte loktet giela geavaheami sihke njálmmalaš ja čálalaš giellan. Anarâkielâ servi lea dan rájis go searvi ásahuvvui Anáris jagis 1986 garrasit bargan anársámegiela ealáskahttimiin ja lihkostuvvan bures.

2006
Harald Gaski ja Jouni Moshnikoff oaččuiga giellabálkkašumi 2006. Jouni Moshnikoff fuomášuvvui go son lea nu garrasit bargan nuortasámegiela ovddidemiin mii lea su eatnigiella. Harald Gaski lea dahkan viiddes giellaovddidanbarggu ja lea iežas dutkama bakte leamaš veahkkin loktet statusa sámegielat girjjálašvuođas.

2008
2008 jagi bálkkašupmi juhkojuvvui guovtti oassái, Sámi Siida Ohcejogas Suomas ja Henrik Barruk Straejmies Ruoŧas. Sámi Siida oaččui bálkkašumi danin go sii leat 1970-logu rájis bargan sámegiela sajádaga nannemiin Ohcejoga gielddas. Kati Eriksen ovddastii Sámi Siidda ja válddii vuoste bálkkašumi. Henrik Barruk lea guhká bargan upmisámegiela dokumenteremiin ja ealáskahttámiin. Upmisámegiela ságastanguovlu lea rádjeguovlu gaskal orjješsámi ja davvisámi ja sulástahttá goappaš gielaid. Vuosttaš čállagat mat prentejuvvojedje 1600-logus ledje čállojuvvon upmisámegillii, earret eará okta ABC-girji.